Ada pelajar yang boleh mengira dengan baik tetapi terus berubah wajah apabila nampak soalan Matematik berayat.
Nombor ada.
Operasi tahu.
Kalkulator pun ada.
Tetapi soalan itu tetap terasa seperti sedang menyembunyikan sesuatu.
Masalah utama selalunya bukan pengiraan. Masalahnya ialah bagaimana menterjemahkan ayat kepada bentuk Matematik.
Baca soalan sekali tanpa mengira
Jangan terus tekan kalkulator selepas nampak nombor pertama.
Baca keseluruhan soalan dahulu.
Fahami situasi.
Siapa terlibat?
Apa yang berlaku?
Apa yang berubah?
Apa yang sebenarnya diminta?
Ramai pelajar tersalah langkah kerana mula mengira sebelum tahu hujung soalan.
Ibarat masuk kereta, tekan minyak, kemudian baru tanya hendak pergi mana.
Cari perkara yang diminta
Bahagian paling penting ialah mengetahui jawapan apa yang perlu dicari.
Soalan mungkin meminta:
jumlah;
baki;
perbezaan;
masa;
jarak;
peratus;
harga selepas diskaun;
atau bilangan sesuatu.
Gariskan ayat yang menyatakan apa yang perlu dicari.
Jika soalan meminta baki, jangan berhenti selepas mendapat jumlah asal.
Jika meminta perbezaan, jangan hanya tulis kedua-dua nilai.
Soalan berayat menjadi lebih mudah apabila sasaran sudah jelas.
Senaraikan maklumat penting
Selepas tahu apa yang diminta, cari maklumat yang diperlukan.
Tidak semua ayat sama penting.
Contohnya:
Ali mempunyai 24 biji guli.
Dia memberikan 7 biji kepada rakannya.
Berapa baki guli Ali?
Maklumat penting ialah:
asal = 24;
diberi = 7;
diminta = baki.
Daripada situ, operasi yang sesuai lebih mudah dikenal pasti.
Bezakan maklumat penting dengan cerita tambahan
Kadangkala soalan menggunakan latar cerita yang panjang.
Ada nama.
Ada tempat.
Ada masa.
Ada cerita membeli barang.
Tetapi hanya beberapa nilai diperlukan untuk pengiraan.
Pelajar perlu belajar memisahkan “cerita” daripada “data”.
Bukan semua nombor mesti digunakan.
Ini perangkap biasa.
Jika ada tiga nombor dalam soalan, jangan rasa wajib menggunakan semuanya hanya kerana “sayang kalau tak pakai”.
Matematik tidak memberikan markah bonus kerana berjaya memasukkan semua nombor.
Tukar ayat kepada bentuk ringkas
Selepas membaca, tulis versi ringkas.
Contohnya:
Harga asal = RM80
Diskaun = 20%
Cari harga selepas diskaun.
Apabila ayat panjang diubah kepada maklumat ringkas, otak lebih mudah melihat hubungan antara nombor.
Untuk soalan yang lebih kompleks, boleh buat jadual atau rajah kecil.
Pilih operasi berdasarkan hubungan
Jangan hanya mencari perkataan tertentu seperti “jumlah” lalu terus tambah.
Lihat hubungan dalam soalan.
Jika sesuatu bertambah, mungkin tambah.
Jika sesuatu berkurang, mungkin tolak.
Jika beberapa kumpulan sama saiz digabungkan, mungkin darab.
Jika sesuatu dibahagikan kepada kumpulan sama besar, mungkin bahagi.
Tetapi jangan bergantung sepenuhnya pada kata kunci.
Ayat boleh ditulis dalam pelbagai bentuk.
Fahami situasi dahulu.
Lukis jika perlu
Bagi sesetengah soalan, gambar lebih jelas daripada ayat.
Jika melibatkan panjang, bentuk, jarak, pecahan atau susunan objek, buat lakaran.
Tidak perlu cantik.
Ini bukan pertandingan seni.
Kalau segi empat nampak sedikit seperti kuih karipap pun tidak mengapa, asalkan maklumatnya jelas.
Rajah membantu mengurangkan beban membaca dan memudahkan hubungan antara nilai dilihat.
Tulis unit sejak awal
Unit membantu memahami maksud nombor.
5 meter berbeza daripada 5 saat.
RM40 berbeza daripada 40 kilogram.
Apabila menyalin maklumat penting, tulis unit sekali.
Ini membantu mengelakkan kesalahan pada jawapan akhir.
Untuk soalan luas dan isipadu, unit juga boleh menjadi petunjuk kepada jenis jawapan yang diperlukan.
Buat satu langkah pada satu masa
Soalan panjang selalunya mempunyai beberapa lapisan.
Jangan cuba melihat semuanya serentak.
Tanya:
“Apa yang boleh saya cari dahulu?”
Contohnya, soalan mungkin meminta jumlah kos selepas diskaun dan cukai.
Langkah pertama mungkin cari jumlah diskaun.
Kemudian harga selepas diskaun.
Kemudian barulah pengiraan seterusnya.
Apabila dipecahkan, satu soalan besar sebenarnya mungkin cuma beberapa soalan kecil yang disusun berturut-turut.
Semak sama ada jawapan masuk akal
Selepas selesai, lihat jawapan.
Jika seseorang membeli dua barang berharga RM10 setiap satu dan jawapan akhir RM2,400, mungkin ada sesuatu yang sangat menarik berlaku di kedai tersebut.
Semak semula.
Gunakan anggaran.
Jika nilai asal sekitar 100, jawapan akhir biasanya tidak tiba-tiba menjadi 100,000 tanpa sebab.
Semakan logik sangat berguna dalam soalan berayat.
Cuba ceritakan semula soalan
Jika masih keliru, ceritakan semula dengan bahasa sendiri.
Contohnya:
“Mula-mula dia ada 30. Lepas itu hilang 8. Jadi saya cari yang tinggal.”
Kadangkala apabila bahasa formal buku diubah kepada bahasa mudah, operasi menjadi jelas.
Guru boleh menggunakan cara ini apabila pelajar tersekat.
Ibu bapa juga boleh bertanya:
“Cuba cerita pada ibu atau ayah apa yang berlaku dalam soalan ini.”
Jangan terus beri jawapan.
Biar anak menerangkan dahulu.
Buat latihan ikut tahap
Mulakan dengan soalan pendek.
Kemudian soalan dua langkah.
Selepas itu baru soalan yang lebih panjang.
Jika pelajar masih sukar mengenal pasti operasi, jangan terus beri soalan berayat lima baris yang penuh maklumat.
Itu seperti seseorang baru belajar berenang tetapi terus dihantar ke tengah laut.
Naikkan kesukaran secara berperingkat.
Jangan takut kepada ayat panjang
Soalan panjang tidak semestinya sukar.
Kadangkala ayatnya panjang tetapi pengiraannya sangat mudah.
Sebaliknya, soalan pendek juga boleh memerlukan pemikiran yang lebih dalam.
Jadi jangan ukur tahap kesukaran berdasarkan jumlah perkataan.
Baca.
Pecahkan.
Cari maklumat.
Kenal pasti sasaran.
Kemudian kira.
Latih kemahiran membaca, bukan Matematik sahaja
Soalan berayat juga menguji kefahaman bahasa.
Jika ada perkataan yang tidak difahami, cari maksudnya.
Pelajar yang terburu-buru membaca sering tersalah tafsir walaupun pengiraannya betul.
Baca dengan tenang.
Matematik berayat bukan sekadar “kira-kira”.
Ia ialah latihan memahami situasi dan membuat keputusan.
Apabila sudah biasa memecahkan soalan kepada bahagian kecil, ayat panjang tidak lagi terasa begitu menakutkan.
Mula-mula mungkin nampak seperti sebuah cerita.
Lama-lama kita nampak bahawa di dalam cerita itu sebenarnya cuma ada beberapa nombor yang menunggu untuk disusun dengan betul.
Tiada ulasan:
Catat Ulasan